Jump to content

Ethereum nedir, nasıl çalışır, güvenli midir?


Recommended Posts

2015'te piyasaya sürülen Ethereum, piyasa değeri bakımından Bitcoin'in ardından en büyük ikinci kripto paradır. Ama Bitcoin'in aksine dijital para olmak üzere tasarlanmamıştır. Ethereum'un kurucuları blok zincirlerinin güvenlik ve açıklık özelliklerini alıp bu özellikleri çok geniş çaplı uygulamalarda kullanan yeni bir küresel, merkezsiz hesaplama platformu geliştirmek üzere yola çıktı.

is-ethereum-secure.png

Finansal araçlar ve oyunlardan karmaşık veri tabanlarına kadar her şey şimdiden Ethereum blok zinciri üzerinde çalışmaktadır. Bu blok zincirinin gelecekte ulaşabileceği potansiyelin tek sınırı ise geliştiricilerin hayal gücüdür. Kâr amacı gütmeyen Ethereum Vakfı'nın da belirttiği gibi: “Ethereum neredeyse her şeyi kodlamak, merkezsizleştirmek, güvenlik altına almak ve takas etmek için kullanılabilir.”

  • Ethereum popüler bir yatırım aracı ve varlık deposu hâline geldi (ayrıca aynı Bitcoin gibi, aracısız olarak değer göndermek veya almak için kullanılabilir).
  • Ethereum blok zinciri, geliştiricilerin çok çeşitli uygulamalar geliştirmesine ve çalıştırmasına olanak tanır: oyunlar ve gelişmiş veri tabanlarından karmaşık merkeziyetsiz finansal araçlara kadar. Bu da geliştiricilerin aracı olarak banka veya diğer herhangi bir kuruluşa ihtiyaçları olmadığı anlamına gelir. 
  • Ethereum tabanlı uygulamalar, "akıllı sözleşmeler" kullanılarak geliştirilir.Akıllı sözleşme, diğer kâğıt sözleşmeler gibi, taraflar arasındaki anlaşmanın koşullarını belirler. Ancak eski moda sözleşmelerin aksine akıllı sözleşmeler, katılımcı taraflardan birinin anlaşmanın diğer tarafında kimin olduğunu bilmesine gerek kalmaksızın, koşullar yerine getirildiğinde otomatik olarak uygulanır. Üstelik bunun için herhangi bir aracıya gerek yoktur. 
  • Bitcoin gibi Ethereum da tek bir şahsa ait olmayan veya tek bir şahıs tarafından işletilmeyen açık kaynaklı bir projedir. İnternet bağlantısı olan herkes bir Ethereum düğümünü çalıştırabilir ve ağ ile etkileşimde bulunabilir.
  • Tıpkı Bitcoin'in merkeziyetsiz blok zincirinin dünyanın herhangi bir yerindeki iki yabancının, arada bir banka olmaksızın para göndermesine veya almasına olanak tanıdığı gibi, Ethereum'un merkeziyetsiz blok zinciri üzerinde çalışan akıllı sözleşmeler de geliştiricilerin kesinti, sansür, dolandırıcılık veya üçüncü tarafların müdahalesi olmaksızın tam olarak programlandığı gibi çalışacak karmaşık uygulamalar geliştirmesine olanak tanır.

Ethereum tabanlı popüler inovasyonlar arasında stablecoin'ler (örneğin akıllı sözleşme yoluyla değeri dolara sabitlenmiş USDC), merkeziyetsiz finans uygulamaları (topluca DeFi olarak bilinir) ve diğer merkeziyetsiz uygulamalar (ya da dapp'ler) bulunmaktadır.

 

Ethereum, Ether ve ETH arasındaki fark nedir?

Ethereum, ağın adıdır. "Ether" ise Ethereum ağı tarafından kullanılan yerel kripto para birimi token'ıdır. Bununla birlikte, gündelik kullanımda çoğu kişi bu token'a "ETH" (veya sadece "Ethereum") demektedir. ETH; değer gönderme, alma veya saklama bakımından Bitcoin'le oldukça benzer bir şekilde çalışır. Ancak Ethereum ağında özel bir role de sahiptir. Kullanıcılar akıllı sözleşmeleri yürütmek için ücretleri ETH olarak ödediklerinden Ether'i her şeyin çalışmasını sağlayan yakıt olarak düşünebilirsiniz (bu ücretlere "gas" denmesinin nedeni budur).

Bitcoin'e "dijital altın" dersek ETH'yi "dijital yakıt" olarak düşünebiliriz.

 

Ethereum güvenli mi?

ETH şu anda "hisse ispatı" adı verilen bir teknoloji kullanılarak Ethereum blok zinciri tarafından güvence altına alınmaktadır (bu konu hakkında daha fazla bilgiyi aşağıda bulabilirsiniz).

Kripto para birimlerinin altında yatan temel fikirler onları güvenli hâle getirmeye yardımcı olur: Sistemler izin gerektirmez ve çekirdek yazılım açık kaynaklıdır, yani sayısız bilgisayar bilimcisi ile kriptolog, ağları güvenlik ve diğer tüm açılardan inceleme fırsatı bulmuştur. 

Ancak Ethereum blok zinciri üzerinde çalışan uygulamaların güvenliği, yalnızca geliştiricilerinin sağladığı güvenlik düzeyiyle sınırlıdır. Örneğin kod bazen para kaybına yol açabilecek hatalar içerebilir. Bu uygulamaların kaynak kodu herkes tarafından görülebilir olmasına rağmen, her bir uygulamanın kullanıcı tabanı bir bütün olarak Ethereum'un kullanıcı tabanından çok daha küçüktür ve bu yüzden daha az kişi tarafından kontrol edilir. Kullanmayı planladığınız tüm merkezsiz uygulamaları teker teker araştırmak önem taşır. 

 

Ethereum nasıl çalışıyor?

Bitcoin blok zincirinin bir bankanın hesap defterine ve hatta bir çek defterine çok benzediğini duymuş olabilirsiniz. Blok zinciri, en başından itibaren ağ üzerinde yapılan tüm işlemlerin tutulduğu bir çeteledir ve bu çetelenin doğru ve güvende olmasını sağlamak için tüm ağ birlikte çalışır.

Diğer taraftan Ethereum blok zinciri daha ziyade bir bilgisayar gibidir. Bitcoin blok zinciri gibi işlemlerin belgelendirilmesini ve güvenliğini sağlasa da ondan çok daha esnektir. Geliştiriciler, lojistik yönetimi yazılımından oyunlara ve tüm DeFi uygulamaları evrenine (borç verme, borç alma, takas ve daha fazlasını kapsar) kadar çok çeşitli araçları geliştirmek için Ethereum blok zincirini kullanabilir.

  • Ethereum tüm bunları başarmak için Ethereum yazılımını çalıştıran birçok bireysel bilgisayardan oluşan dev, küresel bir bilgisayara benzer bir "sanal makine" kullanır. Tüm bu bilgisayarların çalıştırılması, katılımcılar tarafından yazılıma ve elektriğe yatırım yapılmasını gerektirir. Bu maliyetleri karşılamak için ağ, Ether (veya daha yaygın olarak ETH) denen kendi Bitcoin benzeri kripto para birimini kullanır.
  • ETH her şeyin çalışmasını sağlar. Akıllı sözleşmeleri yürütmek için ağa ödeme yaparken ETH kullanarak Ethereum ağı ile etkileşim kurarsınız. Sonuç olarak ETH cinsinden ödenen ücretlere "gas" denir.
  • Gas fiyatları ağın ne kadar yoğun olduğuna bağlı olarak değişkenlik gösterir. Ethereum blok zincirinin verimliliği artırmayı amaçlayan Ethereum 2.0 adlı yeni bir sürümü Eylül 2022'de hayata geçirilmiştir.
Link to comment
  • Feneroin başlığı Ethereum nedir, nasıl çalışır, güvenli midir? olarak değiştirdi

Sohbete katıl

Şimdi mesajını gönderebilir ve daha sonra kayıt olabilirsin. Bir hesabın varsa, hesabınla göndermek için şimdi oturum aç.

Misafir
Bu konuya yanıt ver...

×   Zengin metin olarak yapıştırıldı.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

×
×
  • Create New...

Önemli bilgi

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için Gizlilik poliçesini inceleyebilirsiniz.